Ngôn ngữ học

Từ điển học hệ thống: Một thành tựu của ngôn ngữ học Nga và Xô viết (Phần 3)
     

GS, TSKH LÝ TOÀN THẮNG

SUMMARY
This is the second part of the paper “Systemic Lexicography: An Achivement of Russian and Soviet Linguistics”. Continuing the content of two first parts, this part presents the basic principles of the Moscow Semantic School of Integrated Linguistic Descriptions and Systemic Lexicography. It concerns the idea of reconstructing the ‘world-picture” reflected in the semantics of natural languages.

4. Ý tưởng phục nguyên “bức tranh ngôn ngữ về thế giới”

4.1. Dẫn nhập

Trong ngôn ngữ học hiện đại, bình diện nội dung của ngôn ngữ được chú trọng nghiên cứu một cách đặc biệt và đến nay trên cơ sở của những nghiên cứu này, chỳng ta đã có thể đúc kết được thành những luận điểm chung, đáng chú ý nhất là:

a) Các ngôn ngữ tự nhiên đều có những cách thức riêng trong việc hỡnh thành cỏc cấu trỳc ngữ nghĩa;

b) Trong ngữ nghĩa của mỗi ngôn ngữ đều phản ánh một hình dung về thực tại khách quan của cộng đồng văn hoá - bản ngữ đó, thường được gọi là “mô hình thế giới”, “hình ảnh thế giới”, “biểu tượng về thế giới” hay “bức tranh thế giới” (tiếng Nga: model' mira, obraz mira, predstavlenie mira, kartina mira). “Bức tranh thế giới” là hạt nhân hay thành tố cơ sở của thế giới quan con người. Trong các ngôn ngữ, “bức tranh” này có thể biến đổi, không hoàn toàn giống nhau;

c) Mỗi bức tranh ngôn ngữ đều liên quan đến một “logic” của tư duy nhìn nhận thế giới, hay nói đúng hơn, với một cách thức tri giác v&